
San Luka Chyum Hkawlik, Edin, Myitkyina kaw hkik hkam ai hku Wa, Saradaw Kaba, Cardinal Charles Maung Bo a lahta hta hkam la lu sai rai.

MYITKYINA SASANA SARADAW GINWANG A LABAU KADUN.
1972 ning hta, Francis Jau ni jinghpaw mung de du hpang wa sai. 1936 hta bai wa masai.
1936 ning hta Irish Columban Jau hpung ni du hpang wa sai. 1977 ning hta bai wa masai.
5 January 1939 hta e, Mandale kawn yu let ( As prefecture Apostolic of Bhamo ) madang de shalun ya sai rai. 1977 ning hta
21 February 1961 ya hta, ( As Diocese of Myitkyina ) Saradaw Ginwang madang hku nna masat ya sai.
1977 ning April 24 ya shani hta Buga Saradaw paul Zinghtung Grawng Sagu rem aya Hkap la nna Buga Nawku hpung byin tai wa sai rai.
Wa Jau Paul La Sang La Asak (84) Ning
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေပါလ္လဆန္လ
သက္ေတာ္(၈၄)ႏွစ္၊ ရဟန္းဝါေတာ္(၅၃)ဝါ၏ အထဳပတိအက်ဥ္း
-Jinghpaw wunpawng amyu sha, buga Jau ni hta numbat (3 ) Jau re.
-Mali nmai zup Tang hpre Simsa lam Maria Lung pu hte Tanghpre mare makau graup yin kaw sun wang law law jahting da ai wa re.
-Alam wudang bum hpe woi hpang ai wa re.
-Nawku hpung a shawng nnan lang ngu na sumla hkrung rai nga ai “gwi yang gaw rawt yu ga” ngu ai sumla hkrung hpe Director tai nna gayat ai wa rai nga ai.
ေက်းဇူးရွင္ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေပါလ္လဆန္လအား ေဒါ့ဖုန္းယန္ၿမိဳ႕နယ္၊ လြယ္ေမာက္ယာန္ ရြာ၌ (အဖဦးလဆန္တန္ယာန္္ + အမိေဒၚအင္က်န္ေကာ့) တို႔မွ ၁၉၃၈ခုႏွစ္ မတ္လ (၉) ရက္ေန႔ တြင္ ေမြးဖြားသန္႕စင္ခဲ့ပါသည္။ ေမြးခ်င္းေမာင္ႏွမ (၇) ေယာက္မွတတိယ ေျမာက္သားရတနာ တစ္ပါး ျဖစ္ပါသည္။
ေမြးခ်င္းေမာင္ႏွမမ်ား
၁။ ဦးပီတာလဆန္ေဂါင္(ကခ်င္ျပည္နယ္ေဒသအတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း)
၂။ ဦးဂ်ိဳးဇက္လဆန္ေနာ္
၃။ ဦးဂၽြန္းလဆန္တူးလြမ္
၄။ လဆန္ေကာ့
၅။ ဆရာမေဒၚထေရဇားလဆန္လု
၆။ ဦးေပတ႐ုလဆန္လဒြဲ တို႔ျဖစ္ၾကပါသည္။
ငယ္စဥ္ေက်ာင္းသားဘ၀
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေပါလ္လဆန္လသည္ မိမိ၏ဇာတိခ်က္ေႂကြရာ လြယ္ေမာက္ယာန္ ေက်းရြာ ေက်ာင္း ႏွင့္ ေဒါ့ဖုန္းယာန္ေက်ာင္းတို႔တြင္ မူလတန္းပညာကို ဆည္းပူးခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဗန္း ေမာ္ၿမိဳ႕ရွိ (အ.ထ.က၂) ေက်ာင္းတြင္ ဆက္လက္ပညာဆည္းပူးခဲ့ပါသည္။
ရဟန္းျဖစ္သင္ေက်ာင္းသားဘ၀
ဘုန္းေတာ္ႀကီးသည္ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္တြင္ ေမၿမိဳ႕(ျပင္ဦးလြင္) (ယခင္စိန္ကိုလန္ဘန္သာ သနာျပဳေက်ာင္း) စိန္အာလြိဳက္ရွက္(စ္)၏ ရဟန္း ျဖစ္သင္ေက်ာင္းသို႔၀င္ေရာက္၍ စိန္႕အဲလ္ဘတ္ အထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ ပဥမတန္းကို တက္ေရာက္ၿပီး ၁၉၅၈ခုႏွစ္တြင္ သခ်ာဂုဏ္ထူးျဖင့္ တကသိုလ္၀င္တန္းကိုေအာင္ျမင္ခဲ့ပါသည္။
ထို႔ေနာက္ ၁၉၆၁
ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ စိန္ဂ်ိဳးဇက္ (ရဟန္းျဖစ္သင္ တကသိုလ္) တြင္ရဟန္းတို႔ တတ္အပ္ေသာ ဓမပညာကို (၇) ႏွစ္တိုင္တိုင္ ဆည္းပူးခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္ မတ္လ (၂၂) ရက္ေန႔ အဖဆရာေတာ္ဂၽြန္ေဟာင္း၏
လက္ေတာ္၌ ကခ်င္အမ်ိဳးသားမွ
တတိယေျမာက္ ရဟန္းသိကာကို စိန္႔ပက္ထရစ္ကာသီျဒယ္၊ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕တြင္ ထာ၀ရရဟန္း သိကာကိုခံယူခဲ့ပါသည္။ ရဟန္းသိကာ ကို ခံယူၿပီးေနာက္မိုးေမာက္ ေက်ာင္းထိုင္ဘုန္းေတာ္ႀကီး Rev. Father OBzien အတြက္
စကားျပန္အလုပ္ကိုထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ တန္ဖရဲ (ျမစ္ဆံု) ေက်ာင္းထိုင္ဘုန္းေတာ္ႀကီး,
Rev. William Bernard Way ၏ လက္ေထာက္ေက်ာင္းထိုင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရင္း ၁၉၇၃ မွ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ထိ တန္ဖရဲေက်းရြာ
ျမစ္ႀကီး နားဂိုဏ္းအုပ္သာသနာ၏ ပထမဆံုးေသာ San Luka Chyum Jawng က်မ္းစာသင္ေက်ာင္းတြင္
ေက်ာင္းအုပ္တာ၀န္ကိုလည္း ထမ္း ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။
(၁၉၇၈-၁၉၉၆ ) ခုႏွစ္အထိ တန္ဖရဲေက်ာင္းထိုင္ဘုန္းေတာ္ႀကီးတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ ရင္း သာသနာလုပ္ငန္းမ်ားကို အားသြန္ခြန္စိ္ုက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။
လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာႀကီးမားေသာသာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ား
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေပါလ္လဆန္လသည္ တန္ဖရဲေက်ာင္းထိုင္ဘုန္းေတာ္ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရင္း ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားသို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ေက်းဇူးရွင္ဘုန္းေတာ္ႀကီး လုပ္ ေဆာင္ခဲ့ေသာ သာသနာလုပ္ငန္းမ်ား
၁။ ယခင္အစိုးရ ႏွင့္ သာသနာႏွစ္ခုပူးတြဲ တာ၀န္ယူေသာ တန္ဖရဲမူလတန္းေက်ာင္းကို အစိုး ရတြဲဖက္အလယ္တန္း ေက်ာင္းျဖစ္ေအာင္ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။
၂။ တန္ဖရဲတြင္ ျမစ္ႀကီးနားဂိုဏ္အုပ္သာသနာ၏ ပထမဆံုးလူငယ္စံုညီပြဲကို ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။
၃။ “ Gwi Yang Rawt YU Ga “ ဆိုေသာ ပထမဆံုးကခ်င္႐ုပ္သံဇာတ္လမ္းဗြီဒီယိုကို သူကိုယ္တိုင္ဇာတ္ၫြန္းေရး ၿပီး႐ိုက္ကူးခဲ့သည္။
၄။ စာေပသာသနာျပဳအျဖစ္ (က)”Tsawm Htap Nga Pra Lam” (ခ) “Masha Atsam” (ဂ) “ Chyum Laika Hkaja Ga “ စေသာ စာေပမ်ားကိုလည္းေရးသားျပဳစုခဲ့ပါသည္။
၅။ ယေန႔မ်က္ေမွာက္ကာလတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၌ အထင္ကရျဖစ္ေသာ ဘုရားဖူးဌါေန ေမခ ,မလိခ ျမစ္စံုရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမယ္ေတာ္ဂူႏွင့္ အာလမ္လက္ဝါးကားတိုင္တို႔ိကို အစပ်ိဳးလုပ္ေဆာင္ခဲ့ ပါသည္။
၆။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၁၄) ရက္တြင္ ရဟန္းဝါေတာ္ (၅၀) ႏွစ္ျပည့္ ေရႊစင္ဂ်ဴဗလီ ရရွိသည္ အထိ သာသနာလုပ္ငန္းကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
အထက္ပါ သာသနာျပဳလုပ္ငန္းမ်ားကို အားသြန္ခြန္စိုက္ လုပ္ေဆာင္ရင္း သက္ေတာ္ ႀကီးရင့္လာသည့္ အတြက္ အသင္းေတာ္၏ ကာႏြန္ဥပေဒအရ၊ သာသနာျပဳလုပ္ငန္း လုပ္ ေဆာင္ျခင္းမွ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ (အနားယူ) အၿငိမ္းစားယူကာ စိန္ကိုလန္ဘန္ကာဒီျဒယ္ေက်ာင္း၌ ေနထိုင္ခဲ့ပါသည္။
က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕ယြင္းလာျခင္း
အသက္အရြယ္အရလူႀကီးေရာဂါကို စတင္ခံစားေနရေသာေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ျပည္သူ႔ ေဆး႐ုံတြင္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ (၂၈) မွ ႏို၀င္ဘာလ (၂၀) ရက္ထိ အနီးကပ္ ကုသမႈကို ခံယူခဲ့ပါသည္။ သို႔ပါေသာ္လည္း ၂၀၂၁ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလ (၂၇) ရက္နံနက္ ၅း၀၅ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ ဘုရားသခင္၏ သိမ္းပိုက္ျခင္းကို ခံခဲ့ရၿပီး ထာ၀ရၿငိမ္သက္ ခ်မ္းသာျခင္းကို ခံစားရရွိ ၿပီသြားၿပီျဖစ္ပါသည္။ (ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္သက္ေတာ္ (၈၄) ႏွစ္၊ ရဟန္းဝါေတာ္ (၅၃) ႏွစ္ရွိၿပီ ျဖစ္ပါသည္။)
စံျပအတုယူဖြယ္အက်င့္၊ သီလ၊ ပါရမီမ်ား
(က) အက်င့္သီလပါရမီထူးႏွင့္ ျပည့္ဝၿပီး ဆုေတာင္းျခင္း၌ အစဥ္အားထုတ္တတ္ျခင္း၊
(ခ) တည္ၾကည္ေသာအက်င့္ပါရမီ၊
(ဂ) ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခိုင္မာၿပီး လုပ္ငန္းမ်ားကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္စြာ လုပ္ေဆာင္တတ္ျခင္း၊
(ဃ) စာေပအရပညာတြင္ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ၿပီး၊ အားကစား၌လည္းထူးခၽြန္ျခင္း၊
(င) အမ်ိဳးဘာသာမခြဲျခားဘဲ အားလံုးကို စည္း႐ုံးတတ္ျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္ပါသည္။
ဤအထဳပတိအက်ဥ္း၌ မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္း မရွိေသာ အျခားေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေပါလ္လ ဆန္လ၏ ပါရမီထူး မ်ားစြာႏွင့္ သမိုင္းဆိုင္ရာအခ်က္အလက္မ်ားကို ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ေပးပါရန္ ေတာင္းဆိုလိုပါသည္။
ေက်းဇူးရွင္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေပါလ္လဆန္လ၏ ဝိညာဥ္ထာ၀ရဘုရားသခင္၏ သနားဂ႐ုနာေတာ္ျမတ္ ကိုခံစားရ၍ ေရႊႏိုင္ငံေတာ္တြင္ဘုန္းေတာ္၀င္စားပါေစ။အာမင္။
Labau sawk sagawn ai - Wa Jau Vincent Zinwa Shang Lum.
WA JAU MICHAEL MYINT AUNG @ MARAN HKUN SENG
ASAK (56), JAU PRAT 25 NING A MAKOI MAYANG POI LAMANG KA MATSING.
Dinghku lam.
Wa Jau Michael Myint Awng hpe Mone Hla mare kaw nga lai wa sai, Kawa Slg. Greogry U Lun hte Maria Daw Tuk yan kaw nna 1964 ning February 9 ya shani Monyin Ginwang Nyaung Dung mare kaw shangai wa sai rai. Hpunau ni marai masum hta na Wa jau gaw Kahpu kaba rai nga ai.
Jinghpaw Mying
Myen amyu sha raitim, Maran kasha ngu Slg. Salaw Tu Mai dum nta masha ni hku nna Jahtawng htu la nna Shd. Maran Hkun Seng ngu ai amying shingteng hkam la let, Jinghpaw Mung Myitkyina Sasana kata hta Sasana magam gun hpai ap nawng lai wa sai rai.
Jau aya hkam la ai lam.
1995 ning, March Shata 9 ya shani San Columban Nawku Htingnu, Aungnan kaw, Wa Saradaw Kaba Paul Zinghtung Grawng a lata hta, htani htana jau aya hkam sa rai sai.
Hpaji madang.
Hpaji hkaja ai lam hta, Roma mare kaba de du sa nna Moral Theology hpaji hpe madung dat hkaja la sai rai.
Magam gun hpai lai wa sai shara ni.
Kachyi Htu jau ginwang, Monyin jau ginwang, Mogawng jau ginwang, Danai jau ginwang, Katha jau ginwang ni nhtawm, nnga mat ai ten hta Covid -19 Response Team hta Wenyi lam woi ai lit magam hta shakut nga ai rai.
Jan shata shang, Madu hta wundoi mat wa ai lam.
Wa Jau Michael Myint Aung gaw Jau tai ai 25 ning hpring Gumhpraw Jubili hkam la lu na matu shajin nga ai ladaw re. Shi hta Sinda chyat ( nsa sa chyat, Panna yawga) mung nga ai. Let mali, li loi machyi nga ai ahkying aten gaw loi na sai rai lu ai. 2020 ning August 7 ya shana gaw shi hte rau Covid -19 Response magam gun manang rai nga ai Wa Jau Peter Bunghku lawt naw hte Laykone St. Paul Nawku jawng, yup gawk kaw shana 11:00 pm ten du hkra rau ga shaga let yup ra shang mat ai re lam chye lu ai. Hpang jahpawt, August 8, 202 ya jahpawt 4:00 am ten Madu hta yup pyaw mat sai rai.
Hkum tsawp moi mang makoi mayang lamang.
Shi a moi mang hpe San Columban Nawku htingnu de la wa nna, Wa Saradaw Francis kawn Zuphpawng woi galaw let Komiti hpaw la nhtawm makoi mayang hpawng hpe tsawm htap ai hku galaw ya dat saga ai rai. Covid-19 ana makawp maga ra ai majaw Masha gara ai hku nna, 8/8/2020 ya shani kawn 10/8/2020 ya shani 10:00 am ten makoi mayang Missa hte rai yang Missa Hkungga (7) lang Nawng ya nna Rada kawng de makoi mayang di saga ai rai. Shang lawm ai Hpung masha gaw Missa shagu na hpe sawn yu yang (10,000 ) daram rai na re ngu tak lu ai. Moi mang makoi mayang ai shani gaw masha (4,000) jan rai na re ngu sawn lu ai. Wa Saradaw hte Jau ni (70 ) daram shang lawm lai wa sai.
Jaw lu jaw sha ai lam.
Hpung masha ni jaw ai Dumsu, Wa, N-gu ja gumhpraw ni hte shawa hpe muk, hka, shat lu sha ni shadu jaw sha saga ai. Sumtsan manam ni hte amu galaw ai ni, jau,mama, sara ni hpung a kanu kawa myitsu ni hpe gaw, Sarama Morine woi awn nna shat malu masha hparan ya sai rai.
Covid-19 makawp maga lam.
Ndai makoi mayang poi laman hta, Corona ana ninghkap, makawp maga lam hpe mung Asuya hkam ja dap hte seng ang ai ni a matsun hte hkrak hkan galaw saga ai. Masha shagu hpe Mask shakap ya, Hand gel hte lata kashin ya, Thermometer katsi kahtet shadawn ya, Missa langai hte langai lapran tsi gat, hkran hkran dung ai lam ni galaw saga ai rai.
Myitdum akyu hpyi hpyi lamang.
Wa Jau nnga mat ai bat mi hpring myitdum Missa Hkungga hpe San Columban Nawku Htingnu kaw sha nhtoi 13/8/2020 ya jahpawt 6:30 am ten Wa Saradaw woi awn nna jau ni 28 hte hpung masha ni 250 daram, Wa jau Myint Aung a dum nta masha ni lawm rai nna galaw la lu sai. Shat kada hpe shatapru kaw nna htet nhtawm jaw sha sai rai.
Garum alu.
Wa jau Michael Myint Aung a makoi mayang poi hta Arung arai, dusat hte gumhpraw mung law law hte garum la msai rai. Naw Ngam nga ai Alu ja gumhpraw hpe Nhtoi 12/8/2020 ya jahpawt 10;00 am ten, Ginjaw Mungbawng rung kaw Wa saradaw hte jau ni, Sara ni, hpung myitsu ni a dawdan minutes hte maren, jau ni a matu hpaw tawn da ai Hta wara Pade tapyin de bang da sai rai.
Chyeju dum ai ga.
Wa Jau Michael Myint Aung a Makoi mayang poi hta, Wa Saradaw Francis Daw Tang lam woi, lam matsun ai hte maren lam amyu myu hku nna shang lawm, ap nawng lai wa sai ni, garum shingtau lit la ya sai chyeju madu ni yawng hpe Myitkyina Sasana hku nna Chyeju dum masat shagrau dat ga ai rai.
Ka matsing ai- Sara Yawhan Nhkum Naw Seng. 15/8/2020.
NU YAN WA A CHYEJU.
Wa gaw (Tara Hkaw Sara Claude Zinghtung Gam) ya sha, ya sha hpung kawan sa ai hpe, ngai nnan dum wa ai kaw nna ma a myi hte mu lu ai. Grup yin mare kahtawng ni de, nat kabai kau na matu, hkungran poi, ma hkalum poi a matu, machyi masha kawan na matu, mang makoi poi a matu, htingshawn shang poi a matu, shat nnan sha poi ni a matu, akyu hpyi ga hte makam masham sharin na matu - lam amyu myu a matu, shana shaga ai shara de du hkawm shakut ai hpe mu lu ai.
Shi a dum nta, mare buga kaw mung, chye chyang ai made, du dep lu ai made shaja sa wa ai gaw, shi a kamsham tsawra myit hpe hkan shadik ai rai na sai ngu mu la lu ai.
Nu (Anastasia Lazum Htu) mung, dum nta, mare buga bungli hte hpung hta ra ai bungli ni hpe, shingdu de nga nna, atsin sha hparan lajang, gun hpai garum ai hpe dum lu ai. Asak 35 ning hta gaida mat ai kaw nna mung, dai hte maren dingyang rai nga ai.
Madu Karai Kasang bang ya ai Nu yan Wa a DING HPRING AI MYIT, KAM SHAM AI MYIT hte SUMNUNG ai myit ni gaw shan a kashu kasha ni a matu kasi kaja sinli wunli rai nga ai. Dai chyeju kaba la nga ai hte, dai ni du hkra grin nga ai ngu nna kam ai.
Shan a marang e, Wa Karai Kasang a shaman chyeju hpe daini shakawn shagrau lu nngai.
Shamyet; Saradaw Paul Zinghtung Grawng a Jau tai ai 25 ning hpring Jubili Poi masat dingsat. 1965 - March -27-1990.
1977 ning ten Jinghpaw Wunpawng Buga Saradaw a lata de San Columban Sasana hpung ni ap ya ai Nawku hpung jahpan.
1. Hpung htinggaw - 11,833
2. Hpung masha yawng - 59,169
3. Kashin Kamun lu sai ni - 44,350.
4. Kashin Kamun nhkam lu - 14,819.
5. Tara Hkaw Sara ni - 206
6. Hpaji janmau lu ai ni - 80
7. Buga mama ni - 38
8. Buga Jau ni (Diocesan) - 10
9. Buga Saradaw (Local Ordinary) - 1 ( Wa Saradaw Paul Zinghtung Grawng )
Wa Saradaw John Howe gaw Myitkyina Sasana a Sagu rem aya hpe Wa Saradaw Paul Zinghtung Grawng hpe ap da ya nna Ireland Columban Sasana Ginjaw dum nta de 1979 ning hta jau ni hte hpawn wa mat sai rai.
Buga Nawku hpung hpe Wa Saradaw Paul Zinghtung Grawng woi awn nna, Buga jau ni, mama ni, Brother ni, Tara Hkaw sara ni, Hpung myitsu Mungbawng Komiti ni woi awn hpang wa sai rai.
Shamyet ai; Saradaw ginwang hpaw poi hte Saradaw nnan shatai poi masat, MANMAW KAHTAWLIK SARADAW GINWANG A SHINGDU LABAU, Sara Nhkum Tang, Dip shapraw ai Poi shabyin shatai Komiti. December 17,2006. Manmaw.